کاهش شنوایی یا از دست رفتن کامل آن می‌تواند تاثیرات نامطلوبی بر زندگی افراد بگذارد، اما با تشخیص و درک صحیح علایم انواع گوناگون کم شنوایی می‌توان روند تشخیص و درمان این مشکل را تسهیل کرد. علایم کم شنوایی بسته به میزان، نوع و شدت آن می تواند از عدم توانایی درک حتی یک کلمه تا مشکلات عمده در برقراری ارتباط با دیگران، متغیر باشد.

بنا به گفته  انستیتوی ملی ناشنوایی و اختلالات ارتباطی آمریکا، از هر پنج شهروند آمریکایی یک نفر با درجاتی از افت شنوایی در حداقل یک گوش خود دست و پنجه نرم می‌کند. هنگامی که سن افراد به 65 سال برسد این آمار به یک نفر از سه نفر افزایش می‌یابد.

علایم و نشانه های رایج کم شنوایی:

  • گوش‌دادن به تلویزیون و رادیو با صدای بلندتر
  • درخواست از دیگران برای تکرار گفته‌هایشان
  • چالش‌انگیز بودن درک سخنان افراد
  • دوری‌گزیدن از اجتماع
  • خستگی مفرط پس از شرکت در رخداد‌های اجتماعی و گردهمایی‌ها

کاهش شنوایی موقت، عموما در اثر قرارگیری افراد در معرض اصوات بلند و ناهنجار، مانند شرکت در کنسرت‌ها یا شرایط شغلی، ناشی می شود. این نوع از کاهش شنوایی معمولا تنها چند ساعت به طول می‌انجامد. علایم آن شامل سختی در درک گفتگوهای روزمره، کاهش توانایی شنیدن اصوات محیطی و شنیدن صدای زنگ در گوش است.

اگر فردی به صورت مداوم در معرض صداهای ناهنجار و بسیار بلند قرارگیرد، کم شنوایی موقت می‌تواند به کم شنوایی دایمی تبدیل شود.

علایم کم شنوایی انتقالی:

کاهش شنوایی انتقالی در اثر ایجاد مشکلاتی در گوش خارجی یا میانی رخ می‌دهد. کم شنوایی انتقالی به علت مسدود شدن مسیر انتقال صدا به گوش داخلی ایجاد می شود. این نوع از کاهش شنوایی، معمولا موقت است و می‌تواند در اثر تجمع واکس گوش یا مایع در گوش میانی و یا پارگی پرده‌ی گوش ایجاد شود. با وجود این که افت شنوایی انتقالی، عموما به وسیله‌ی دارو قابل درمان است، فرد مبتلا حتما باید به یک متخصص شنوایی شناس برای ارزیابی دقیقتر مشکل، مراجعه نماید.

علایم و نشانه های کم شنوایی انتقالی می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • بلندکردن صدای تلویزیون و رادیو
  • درخواست از افراد برای تکرار صحبت‌هایشان
  • شنوایی بهتر از طریق یک گوش نسبت به گوش دیگر
  • مشکل در شنیدن صدای افراد از پشت تلفن

علایم کم شنوایی دائمی:

برخلاف کاهش شنوایی موقت، کم شنوایی دائمی قابل برگشت به حالت طبیعی نبوده و معمولا با آسیب‌هایی به اعصاب شنوایی همراه است. علایم افت شنوایی دایمی با توجه به درجه‌ی آسیب می‌تواند متفاوت باشد ولی به صورت کلی شامل جویده جویده صحبت‌کردن، سختی در درک مکالمات روزمره و درخواست مکرر از افراد برای تکرار گفته‌هایشان می‌شود.

علل بسیاری می‌توانند سبب بروز کم شنوایی دایمی شوند، اما تک تک آنها نیاز به ارزیابی دقیق تر توسط متخصصین شنوایی خواهند داشت.

علایم کاهش شنوایی حسی-عصبی

امروزه کم شنوایی حسی-عصبی رایج‌ترین نوع کاهش شنوایی در بین افراد است. این نوع از کاهش شنوایی معمولا به سن بستگی دارد و هنگامی رخ می‌دهد که گوش داخلی و یا عصب شنوایی آسیب دیده‌اند و قادر به ارسال سیگنال لازم به مغز نیستند. کاهش شنوایی حسی-عصبی همچنین می‌تواند توسط ویروس، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اصوات بلند و  اختلال در سیستم خون‌رسانی ایجاد شود.

از آن‌جایی که این نوع از افت شنوایی معمولا به مرور زمان خود را نشان می‌دهد، تلاش برای تشخیص هرچه زودتر آن اهمیت بسیار زیادی دارد. از علائم کم شنوایی حسی-عصبی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • قابلیت شنیدن صدای صحبت افراد ولی بدون وضوح و شفافیت کافی حتی هنگامی که بلندی صدای آنها بیشتر از حد عادی است
  • اعوجاج صدای موسیقی یا رادیو
  • بلندکردن صدای تلویزیون و رادیو
  • درخواست از افراد برای تکرار گفته‌هایشان
  • تصور این که افراد جویده جویده صحبت می‌کنند
  • عدم وجود شفافیت کافی در هنگام گوش‌کردن به صحبت افراد
  • سخت‌تر شنیدن صداها در محیط‌های شلوغ

از آن‌جا که افت شنوایی از نوع حسی-عصبی معمولا دائمی است، توصیه می‌شود که افراد مبتلا به این نوع کم شنوایی، توسط متخصصین شنوایی شناسی،  مورد معاینه قرار گیرند. این نوع ضایعات شنوایی غالبا به وسیله‌ی سمعک و یا دیگر تکنولوژی‌های کمک‌شنوایی قابل درمان هستند.

علایم کم شنوایی ترکیبی

گاهی ممکن است کاهش شنوایی به صورت ترکیبی از نوع انتقالی و حسی-عصبی باشد. در صورت رخ‌دادن این نوع از کاهش شنوایی، علایم مشترک دو نوع ذکر شده نیز معمولا خود را نشان می‌دهند. علایم این نوع از افت شنوایی شامل موارد زیر می‌شود:

  • سختی در درک صحیح مکالمات روزمره
  • سختی در شنیدن تلویزیون و رادیو در بلندی‌های صدای معمول
  • درخواست از افراد برای تکرار گفته‌هایشان

از آن‌جا که کاهش شنوایی ترکیبی به صورت‌های مختلفی بر افراد تاثیر می‌گذارد، ترکیبی از درمان‌های دارویی، لوازم کمک‌شنوایی و بعضا جراحی نیز برای درمان آن به کار می‌رود.

کم شنوایی اکثر اوقات مقوله‌ای خجالت‌آور و بعضا غیر قابل پذیرش از طرف مبتلایان به آن به شمار می‌رود. از آن‌جایی که بسیاری از افراد کم شنوا،  نگران راحتی، ظاهر و هزینه‌های سمعک و دیگر تکنولوژی‌های درمانی هستند، ممکن است بیان مشکلات شنوایی خود را به تعویق بیاندازند که این امر در درازمدت سبب بروز علایم حادتری می‌گردد. بنابراین توصیه می‌شود در صورتی که فردی شنوایی خود را رو به کاهش می‌بیند، حتما این موضوع را با متخصصین سلامت شنوایی در میان بگذارد.

علایم کم شنوایی در کودکان

تشخیص کم شنوایی در کودکان ممکن است دشواری‌های بسیاری به همراه داشته باشد، چرا که در این شرایط سنی امکان تبادل اطلاعات توسط کودک در ارتباط با مشکلاتی که تجربه می‌کند، وجود ندارد. در صورت بروز علایمی نظیر آن‌چه در ادامه می‌آید، می‌توان به بروز مشکلات شنوایی در کودکان مظنون شد:

  • تاخیر در پاسخگویی به گفتار
  • عفونت‌های مکرر گوش
  • سابقه‌ی خانوادگی کم شنوایی (بعضی از انواع کاهش شنئایی ممکن است وراثتی باشند)
  • برخی بیماری‌ها و سندرم‌های مرتبط با کم شنوایی از قبیل سندرم آلپورت و داون (Alport and Down syndrome)، سندرم آشر (Usher) یا سندرم استیکلر (Stickler)
  • بیماری‌های عفونی نظیر سرخک و مننژیت
  • عملکرد پایین‌تر از حد انتظار در مدرسه
  • اختلال یادگیری در کودک

والدینی که نگران بروز مشکلات شنوایی در فرزند خود هستند باید این نگرانی‌ها را با متخصص اطفال یا پزشک خانوادگی خود در میان بگذارند و متعاقبا پیگیری‌های ضروری را با ارجاع به متخصص شنوایی انجام دهند.